Skip to Content

Systemy przeciwpożarowe w obiektach zabytkowych – jak chronić zabytki bez ingerencji w strukturę

1. SYSTEM SYGNALIZACJI POŻAROWEJ (SSP)

W obiektach zabytkowych system sygnalizacji pożarowej musi być maksymalnie dyskretny i nieinwazyjny. Ograniczenia konserwatorskie często wykluczają ingerencję w ściany, sufity czy zabytkowe stropy, dlatego dobór technologii detekcyjnej jest kluczowy.


Stosowane rozwiązania:

Systemy przeciwpożarowe w obiektach zabytkowych


Ważne: W zabytkach należy unikać prowadzenia kabli po ścianach i sufitach – rekomendowane są systemy bezprzewodowe lub w rurkach mikroprzewodów w listwach przypodłogowych.


2. SYSTEM ODDYMIANIA

W budynkach zabytkowych oddymianie opiera się głównie na naturalnej wentylacji pionowej – wykorzystuje się istniejące kanały, otwory, świetliki lub specjalnie zaprojektowane klapy oddymiające zintegrowane z konstrukcją budynku.

Elementy systemu:

Systemy przeciwpożarowe w obiektach zabytkowych

Uwaga: Konieczne jest uzgodnienie rozwiązań z konserwatorem zabytków. System oddymiania nie może ingerować w historyczne elementy konstrukcji.

4. DŹWIĘKOWY SYSTEM OSTRZEGAWCZY (DSO)
Emituje komunikaty głosowe lub dźwiękowe sygnały alarmowe, umożliwiające sprawną ewakuację gości i personelu w razie zagrożenia.

Specyfika w zabytkach:

  • Zamiast tradycyjnych syren, preferowane są dyskretne głośniki montowane np. w meblach, za obrazami, w maskownicach.
  • Komunikaty powinny być spokojne, zrozumiałe i nie powodujące paniki, szczególnie w obiektach dostępnych dla zwiedzających.
  • Możliwość podziału budynku na strefy nagłośnienia – np. kaplica, muzeum, krużganki.


DSO często łączy się z funkcją audioprzewodników lub systemu informacji turystycznej, aby ograniczyć ingerencję instalacyjną.


5. SYSTEM BMS (Building Management System)

BMS w zabytkach pełni głównie funkcję monitorowania i nadzorowania instalacji

bezpieczeństwa – często bez fizycznej ingerencji w strukturę obiektu.


Zadania BMS w zabytkach:

  • Zdalna kontrola stanu systemu SSP, DSO, oddymiania i oświetlenia ewakuacyjnego,
  • Rejestrowanie zdarzeń alarmowych, awarii i błędów technicznych,
  • Integracja z systemami HVAC (ogrzewania, wentylacji) w celu minimalizacji ryzyka pożarowego np. od instalacji elektrycznych,
  • Możliwość rozbudowy o systemy monitorowania wilgotności i temperatury,  które mają znaczenie dla ochrony eksponatów.

Instalacja BMS oparta jest zwykle na kompaktowych modułach, montowanych w istniejących szafach technicznych lub pomieszczeniach pomocniczych.


PODSUMOWANIE

Zabytkowe obiekty wymagają indywidualnego podejścia do projektowania systemów bezpieczeństwa pożarowego. Ich ochrona musi być prowadzona w sposób niewidoczny dla użytkownika, a jednocześnie maksymalnie skuteczny.


Systemy przeciwpożarowe w obiektach zabytkowych


Zabezpieczenia pożarowe w zabytkach nie tylko chronią ludzi, ale również niezastąpione dziedzictwo kulturowe – dlatego ich projekt i wdrożenie powinny być zawsze konsultowane z konserwatorem zabytków i dostosowane do indywidualnych cech danego obiektu.